Ingezonden ( Vakantiefoto’s)

Vakantiefoto’s 2026

Tis ek waarm yn Liesenich, groeten van Jan en Trudy uit

8 mei
“Dit jier stiet der nog neat op priemen foar in Bloeiwike, mar eltsenien jong en ald, kin alle dagen in bydrage leverje. Bygelyks kin David Attenborogh de ynspirator weze. Hjirby in stikje nei oanlieding fan de prachtige serie op de BBC”

HEDGEHOG HIGHWAY

De stad Londen bezit zeer veel wegen, zelfs meerdere Hedgehog hyways. Dit zijn egelpaden, welke door de vele privétuinen lopen. De schuttingen tussen de tuinen zijn speciaal voor egels van openingen voorzien, om ze tijdens hun kilometerslange nachtelijke tochten te laten foerageren en partners te vinden. Dankzij de vele egels houden de Londenaren o.a. de slakken in hun tuinen beheersbaar. De Londenaren benutten steeds vaker de natuur (en andersom) om overlast van een bepaalde soort te voorkomen.

Londen is volgens de bekende natuurkundige David Attenborough met ± 4.000.000 privétuinen en méér dan 3000 parken, veruit de groenste stad ter de wereld. In de bossen, de voormalige jachtgebieden van koning Hendrik de 8^e, zijn vele soorten wilde dieren te vinden. Het aantal damherten en vossen is hier per vierkante kilometer zelfs hoger dan daar buiten. Vooral de aantallen damherten en vossen zijn in en na de Coronatijd sterk toegenomen. Omdat ze zich o.a. met de etensresten van mensen voeden en vossen een zeer hoge immuniteit bezitten tegen ziekten, gedijen de dieren uitstekend.

De parken zijn in de weekenden dé favoriete uitgaansplekken voor de Londenaren. In de vijvers zwemmen zwanen, ganzen, meerkoeten, futen, meeuwen én pelikanen. Meeuwen zijn alleseter en doden regelmatig een verzwakte duif. Maar ook bij de pelikanen staat af en toe duif op het menu. Zo ‘n pelikaan hoeft maar een flinke slok te doen en weg is zo ‘n duif! Meerdere paren haviken hebben in de stad een nestplek gevonden. Zelfs op de statige parlementsgebouwen zijn speciaal nestkasten geplaatst, zodat de roofvogels zich kunnen voeden met de muizen en ratten.

In de koninklijke tuinen houden tientallen imkers, meerdere zwermen bijen. Zomers wordt vooral de nectar door de bijen uit de vele soorten sierrozen gehaald en wordt dit tot de enige echte London honey gewonnen en zo ook verkocht. Voor de pimpelmezen en de ander kleine vogelsoorten ziet de toekomst er minder florissant uit. Van al hun jongen verlaat nog geen tien procent het nest levend. In heel Engeland is het insectenbestand door alle agrarische ontwikkelingen en de droogte, met meer dan de helft afgenomen. Door het geringe aanbod van rupsen en insecten brengen de vogels steeds minder en verzwakte jongen ter wereld.

David Attenborough geboren op 8 mei 1926, wordt binnenkort 100 jaar! (David.attenborough@gmail.com)

Hij heeft zijn hele leven gereisd en heeft zich over de pracht van de natuur steeds verbaasd. Thuis in Londen wordt zijn verbazing elke dag opnieuw geprikkeld en vertelt er graag over. De prachtige documentaireserie is terug te zien op: connect.open.ac.uk/secretgarden

Fetze Tigchelaar

Programma 2026   Reduzum e.o. Túnklup Fleurichop

Donderdag 21 mei
Shepherd’s Fire Westvierdeparten 4 8391 XS Noordwolde
Kosten: € 5, p.p. incl. Rondleiding, koffie/thee met wat lekkers en reiskosten.
De landelijk gelegen tuin van 1660m2 wordt zonder kunstmest en gif onderhouden maar met veel liefde en passie.
Vertrek: 13:30 uur bij van Dijk

Dinsdag 23 juni
Janna’s bloementuin  Rykswei 8A  9288 CB Kootstertille
Kosten: € 5,00 p.p. incl. Rondleiding, koffie/thee met wat lekkers en reiskosten
Een tuin van 1500 m2 met sfeervolle en kleurrijke verassende hoekjes in cottage-stijl.
Vertrek: 13:30 uur bij van Dijk

Woensdag 22 juli
Wies en Gerrit Voesten “De Stekkentuin” Noorder Middenweg 13  8311 PZ Espel
Kosten: €7,50 p.p. incl. Rondleiding, koffie/thee met wat lekkers en reiskosten.
De strakke lijnen van de grote tuin die dateerden uit de tijd dat de eerste pioniers in de polder kwamen wonen zijn omgetoverd tot speelse, rond- golvende borders
Vertrek: 13:30 uur bij van Dijk

Vrijdag 21 augustus
Bokkehûske  Leidijk 22  8411 ZM Jubbega
Kosten: € 7,50 incl. rondleidingen en koffie/thee met iets erbij en reiskosten.
De tuin van 6.400 m2 bevat een cottagetuin, grote vijver, een groente- en kruidentuin, kas en boomgaard.
Vertrek: 13:30 uur bij van Dijk

Wij willen graag weten wie van jullie meegaan, de gastvrouwen/mannen van de tuinen willen graag weten op hoeveel personen zij kunnen rekenen. Dus graag opgeven!!! bij Djoeke van der Hem
De contributie van de Túnklub is € 5,00 per jaar. Vergeet niet om deze jaarlijkse bijdrage bij je eerste tuinbezoek te betalen! Als jullie nog vragen en of opmerkingen hebben dan kunnen jullie altijd eventjes met ons bellen of mailen. contact: Djoeke van der Hem Tel. 058-2551417 tjeerd.vd.hem@outlook.com
Wietske Jorna   Tel. 0566-601826 w.jorna@gmail.com

Maart 2026
De betide krante

Seis dagen yn ’e wike rint om trije oere yn de nacht de wekker ôf. Tiid om de krante by de lêzers te bringen. “Sa betiid?” sille jimme sizze. Ja, it is ier en betiid, en dat fernimme je benammen yn de tsjustere moannen. Dêr jout Nathalie lykwols neat om. Nathalie wennet yn Wurdum en besoarget no trije jier de krante by ús op Suderom 4. En fansels net allinne by ús. De measte Redústers witte net iens wa’t it nijs by harren bringt. Us krantefrou is anonym. Dêr bringt dit stikje in bytsje feroaring yn.

Nathalie har rûte begjint lykwols net yn Reduzum. Se begjint om tweintich oer trijen mei in rûntsje yn de omkriten, in termoskantsje mei kofje mei. Benammen boeren yn it Hôf- en Leechlân, by Wergea en Warten oant de Foanejachtbrêge ta. Dan werom nei Eagum en dêrnei oer de Ayttawei Reduzum yn. By Willem en Zus giet de earste ‘Redúster’ krante yn de brievebus.

Nathalie hat noch in kollega-besoarger yn ús doarp, mar se wit net wa’t it is. Nei de Ayttawei folget de Haedstrjitte en ien kant fan de Haven. Dan de Alle Jans Smedingstrjitte, Op ’e iisbaan, Suderom, De Terp, Oan it Swin, It Pypke, de oare kant fan de Haven en de Buorren. Dan giet de reis nei har wenplak en nei Swichum, ek dêr binne noch minsken dy’t de krante lêze. Tusken healwei en kertier foar sânen komt ús krantefrou wer thús.

Ik fyn it geweldich dat wy om in oere as fiif yn de iere moarn de krante op tafel lizze kinne. It is dan faak myn tiid foar in sanitêre stop — je wurde âlder en koartmiellich — en faak hear ik dan de brievebus of har autoke. Mei in bakje kofje, Minke docht faak mei, sneupe wy yn grutte halen troch de siden. Dêrnei dûke we wer ûnder it dekbêd en falle dan grif yn sliep, de krante komt letter wer op tafel.

Yn dizze tiid binne der ek in protte minsken dy’t gjin krante mear lêze. Dy hawwe genôch oan de ‘sosjale media’, of fine it te djoer. Der binne ek hieltyd mear minsken dy’t de krante digitaal lêze of allinne op sneon de papieren edysje. Wy wolle net oars as in papieren krante, yn ús gefal de Ljouwerter Krante. Mar Nathalie besoarget ek it Friesch Deiblêd, De Telegraaf, it Algemeen Dagblad, de Volkskrant, NRC, Het Financieele Dagblad, Nederlands Dagblad en Trouw. It sil dúdlik wêze dat it ‘Hoofdblad van Friesland’ fan 1752 yn dizze kontreien fierwei it measte lêzen wurdt.

Al dy kranten wurde meastal krekt foar trijen yn Wurdum útladen. Frij gau dêrnei begjint de wurkdei foar Nathalie. “It moaiste is de frijheid dy’t ik ha en yn ’e maitiid is it prachtich. De snie yn jannewaris hie fan my net hoegd. Op moandei 12 jannewaris wie it net te dwaan, it wie sjippeglêd. Ik bin nei hûs ta gien. Ek op woansdei 4 febrewaris, mei koade read, wie it net te dwaan. De kranten kamen net iens yn Wurdum. Gelokkich bin ik altyd oerein bleaun. Guon kollega’s hiene minder gelok, dy binne no in skoftke útskeakele.”

Nathalie, no 40 jier, is berne yn Ljouwert. It wenjen yn Wurdum mei Jan en de fjouwer bern foldocht poerbêst. Ien fan dy fjouwer wennet net mear thús. “Omdat ik rom foar sânen wer thús bin slút it moai oan op de skoaltiden. As de bern nei skoalle binne, wurkje ik noch 16 oeren by de thússoarch.”

It mei dúdlik wêze dat de nachten fan Nathalië net oan de lange kant binne. Jûns foar healwei tsienen jout se har del. Der is ek noch tiid foar in grutte hobby: it Fryske hynder. By skoanmem yn Swichum stean de hynders op stâl en dy moatte wol har gerak hawwe.

Yn totaal krijt Nathalie yn in wike sa’n 900 kranten troch de hannen. Seis dêrfan komme by ús. Se seit dat se noch wol in skoft trochgiet. Wy fine dat geweldich. Sa’n ien krije we fuort net wer. In slúfke mei ynhâld tusken de krystdagen en âld en nij is dan in lytse muoite. Je moatte allinne betiid út ’e fearren, mar dat binne we wol wend.

Koos Wieling

26 december 2025
Leven van de lucht?
Hoe korstmossen leven van de lucht
Zodra ze de gelegenheid krijgen groeien korstmossen op de meest merkwaardige plekken. Op elke boom, muur en stoeptegel zijn vaak verschillende van deze schimmelsoorten te vinden. Allemaal met de meest fascinerende kleuren en structuren. En, zoals met veel onderwerpen in de natuur, als je eenmaal door hun schoonheid gefascineerd bent geraakt, ervaar je een steeds grotere verbazing.

Groot dooiermos en kapjesvingermos

Omdat korstmossen hun voeding volledig uit de lucht halen, heeft de luchtkwaliteit een grote invloed op het ontstaan van de diverse soorten. Dat maakt dat ze een bijzonder goede indicator zijn voor de luchtkwaliteit. De zure regen in de jaren zeventig en tachtig is daar een goed voorbeeld van. Toen verdwenen hierdoor vele soorten korstmossen. Ook het ammoniakgehalte in de lucht bepaalt in grote mate wat er wel en niet groeit. Dat speelt door het mestoverschot momenteel helaas een grote rol. Maar er is nog iets anders aan de hand.

Er zijn mensen die hun eigen netheid ten top doorvoeren zodat het onderhouden van hûs en hiem ‘alle perken te buiten gaat’. Ook het schoonhouden van de gemeentelijke stoep voor hun huis! Dat is op zich prima maar deze blijft nu brandschoon. Dit kan alleen door schadelijke middelen te gebruiken, die inmiddels al verboden zijn. Daarmee loopt niet alleen de omgeving een risico, ook de gezondheid van de gebruiker zelf!

Nu stel ik mijzelf de vraag of ik hierover moet schrijven. Is het niet overdreven om commentaar te leveren op andermans vlijt en gedrag? Toch doe ik het, want de risico’s zijn namelijk evident. Overdreven schoon lijkt misschien keurig, maar er gaat niets boven natuurlijke schoonheid!

Fetze Tigchelaar
Bron: IVN Natuur educatie. © auteur Lukas Verboom

16 december
Wedstrijdverslag JO11-1 vv Irnsum – JO11-1JM SJO Arum/ Stormvogels ’64
De kampioenswedstrijd van de 2e fase in de 3e klasse op zaterdag 13 december 2025: Met nog 1 wedstrijd te spelen stond de JO11-1 van de vv Irnsum met 6 gespeelde wedstrijden op 16 punten bovenaan de ranglijst en Arum stond op plek nummer 2 met 15 punten uit 5 gespeelde wedstrijden. Arum moest de uitwedstrijd tegen Terschelling nog afwerken, dus zij hadden de beste papieren om het kampioenschap binnen te slepen. Mede gezien het feit dat zij alle wedstrijden winnend hadden afgesloten en Irnsum niet. Irnsum moest dus een overwinning uit het vuur slepen tegen deze directe concurrent, om zeker te zijn van plek nummer één. Voorafgaand werd al druk gesproken over de ranglijst en de uitslagen van de afgelopen weken, maar het moest vandaag gebeuren in deze topper. Alle jongens en meisjes van het team waren zich bewust van het feit dat dit ons eerste kampioenschap kon opleveren. En dat was te merken bij de start van deze spannende wedstrijd, de spanning was om te snijden… Op een zonovergoten sportcomplex, waar het speelveld in een niet al te beste staat verkeerde, konden onze spelers maar moeilijk de rust vinden om lekker in het spel te komen. De tegenstander begon scherp en wist al snel de 0-1 te maken met een knap schot van een afgevallen bal uit het doelgebied, waarbij verdediging en keeper geen redding meer konden verrichten. Even later kregen zij nóg een grote kans, maar gelukkig ging deze intikker rakelings naast het doel van de, bleek na de wedstrijd, uitstekend spelende keeper. Dit moment bleek de wake-upcall voor iedereen, want we herpakten ons knap uit deze lastige situatie. We gingen iets beter overspelen, zetten druk op de verdediging van Arum en al binnen een paar minuten volgde dan ook de gelijkmaker. Opluchting overheerste en er werd dan ook zeer luidruchtig gejuicht door spelers, wisselspelers en het in grote getalen aanwezige publiek. De druk leek er gelukkig wat vanaf te zijn en in de daaropvolgende 3 minuten werd de score opgevoerd van 1-1 naar 3-1! Het initiatief was volledig in handen onze oranje leeuwen en leeuwinnen. Nog voor rust werd het tempo iets opgevoerd en werd er met veel inzet een 5-1 ruststand neergezet. De ranja smaakte natuurlijk zeer zoet in de kleedkamer. De tactiek werd weer even besproken en modderresten werden tussen de noppen weggeveegd, waarna we vol goede moed de tweede helft in stapten. Er werd geconcentreerd doorgespeeld, hard (samen)gewerkt en ook nog gescoord, want naarmate de tweede helft vorderde werd de score ruimschoots opgevoerd. De tegenstander probeerde nog wel een vuist te maken, maar ze kwamen er niet meer aan te pas. Na nog een paar mooie doelpunten werd de eindstand bepaald op 9-1! Luid gejuich barstte los bij zowel spelers als alle aanwezige toeschouwers na het laatste fluitsignaal van de scheidsrechter. Na de gebruikelijk penalty’s, die dit keer totaal onbelangrijk waren, volgde een mooie groepsfoto waarbij de trots ontvangen medailles werden getoond. Deze topdag werd afgesloten met een lekkere lunch in de kantine met alle aanwezige spelers en leiders. Er kan lekker lang worden genoten van dit kampioenschap, aangezien we nu de winterstop ingaan. Daarna gaan we op naar de 2e klasse!

Spelers JO11-1 uit Reduzum/ Friens:
Jarno Schreiber, Manne van Dijk, Redmer Brouwer, Douwe Brouwer en Ymte Kamstra (groep 7)
Leiders/ trainers JO11-1 uit Reduzum:
Piet Brouwer en Bennie van Dijk

7 december
De JO12 van voetbalvereniging VV Jirnsum bestaande uit vier Redústers, twee Frienzers en vier Jirnsumer boys, heeft afgelopen zaterdag thuis in Jirnsum geschiedenis geschreven! Met fantastisch inzet en goed samenspel wonnen zij overtuigend. Dit betekent het kampioenschap in de tweede klasse – een verdiende titel, tot nu toe alles gewonnen en de minste tegengoals. 

Lokwinske, Jesse Brand, Jarno, Pieter, Samuel, Leo, Redmer, Thomas, Muzamil, Hero, Gijs en hun coaches Henk en Tom – jullie zijn kampioenen!

Mei 2025
Kom mee op tuinavontuur en word lid van de Túnklub Fleurichop Reduzum e.o. en ontdek de mooiste tuinen!

Ben jij gek op tuinen, bloemen en gezelligheid? Dan is Túnklub Fleurichop Reduzum e.o. de perfecte plek voor jou! Elk jaar bezoeken we vier prachtige tuinen in het tuinseizoen Tijdens onze activiteiten is er altijd gelegenheid om te genieten van een kopje koffie of thee met iets lekkers. Het is een perfecte gelegenheid om bij te praten, ervaringen uit te wisselen en nieuwe vrienden te maken.

In de winterperiode willen we ook iets passends organiseren, b.v. een boeiende lezing. Heb jij zelf een leuk idee voor een winteractiviteit of ken je een mooie tuin die we volgend seizoen kunnen bezoeken? Laat het ons weten! We staan open voor jouw suggesties en organiseren graag samen iets moois.

Elke maand bezoeken we een unieke tuin. Van weelderige borders tot strakke lijnen, van landelijke en ouderwetse charme tot moderne verassingen of een proeftuin- elke tuin heeft zijn eigen verhaal.

Zomerse Tuinexcursies 2025

• Donderdag 5 juni Sneek
• Dinsdag 1 juli Echtenerbrug
• Woensdag 6 augustus Wanneperveen
• Donderdag 4 september Scherpenzeel

Iedereen is welkom-met of zonder groene vingers. Gezelligheid, inspiratie en nieuwe ontmoetingen gegarandeerd.

Heb je interesse? Neem contact met ons op en meld je aan!

Djoeke van der Hem, Tel.058-2551417      Gea Couperus, Tel. 0566-602410

April 2024

Rieneke de Vries,

Op 18 maart (myn jierdei) foarich jier ha ik audysje dien om mei te figurearen yn de musical De Tocht.  Nei inkele wiken kaam it berjocht dat ik selektearre wie. Altyd hie ik graach de Alvestêdetocht ride wollen mar de kâns wurdt hieltyd lytser. Al mei al haw ik no al 35 alvestêdentochten riden yn it Friso teater.
It is eltse kear wer in feestje om mei te dwaan. En it is in leuke groep figuranten dy’t mei dogge.
Musical De Tocht is nominearre foar de bêste musical fan Nederlân mei noch twa oaren.
By it Musical Award Gala op 24 april wurdt de winner bekend makke. Wy as figuranten libje tige mei en hawwe al in feestje fiert nei de nominaasje by de bêste trije. We hoopje dan ek dat we op 24 april in grut feest fiere meie!

Rieneke.

Edwin van Dijk,

Na allemaal auditie hebben gedaan in de 11steden hal, was het afwachten of je erbij zat? Dat je je figurant mocht noemen van de musical De Tocht! Dat jij 1 was van de 550 figuranten die door mocht naar de tocht in het nieuw gebouwde Friso theater.
Ik hoorde op 31 maart 2023 dat ik erbij zat, en me zelf “figurant mocht noemen”. Na in mei 2023 te hebben geoefend op de Vechtsebanen in Utrecht, ging het 1 oktober ook echt beginnen en heb ik de première geschaatst. Vanaf het aller eerste begin ben ik betrokken bij De Tocht, en heb inmiddels dik 60 keer de tocht mogen schaatsen.
Nu is de musical De Tocht genomineerd bij de Vriendenloterij Musical Awards, en zitten we bij de laatste 3! Ik roep iedereen op om 24 april te stemmen op De Tocht, zodat we die award naar Fryslân halen
.Musical Awards Gala vindt dit jaar plaats op 24 april – Musical Awards

Uitzending vriendenloterij musical awards 24 april 20:25 uur NPO1.

Edwin.

20 oktober

Beste allemaal,

In april besloten we om mee te gaan met de reis van de Namasté Foundation naar Nepal.
Redúster Hilde Bleijswijk heeft deze Foundation opgericht in 2009 en organiseert sindsdien ook deze reizen naar Nepal.
Onder de vlag van de stichting, startte Hilde het Women Empowerment Project, waar kwetsbare Nepalese vrouwen een naaicursus of agrarische cursus krijgen zodat ze daarna aan een zelfstandige toekomst kunnen bouwen voor hen en hun kinderen. Na de training kunnen ze bij een werkgever aan de slag of een microlening van de stichting krijgen om hun eigen onderneming te starten.

Omdat we niet met lege handen aan wilden komen, kwamen we op het idee om een high tea te organiseren in de ‘tún fan Tiet en Griet’. In juli werd een oproep gedaan en in een mum van tijd was de high tea volgeboekt.

Op 10 september was het zover. We ontvingen maar liefst 27 dames in de vrolijk aangeklede tuin aan de Ayttawei. Het was prachtig warm weer en de livemuziek van Wiltsje van Peasens maakte het extra gezellig. We serveerden 12 heerlijke hapjes in 3 gangen, zowel zoet als hartig. 10 van de 12 hapjes waren homemade. Met maar liefst 6 smaken thee, gedoneerd door de voormalige theewinkel in Jirnsum, was het feest compleet.

Om nog wat extra geld in te zamelen kon men loten kopen voor het draaiend rad en konden er na afloop van de high tea vers fruit, losse thee en heerlijke sjaals worden gekocht.
De vrouwen in het productiecentrum werken aan deze TIMI-sjaals. TIMI staat voor ‘This Is My Independence’, jij een mooie sjaal, zij een toekomst.

We waren al blij met de opbrengst van de high tea, maar er kwamen ook nog veel losse donaties binnen, ook uit onverwachte hoek.
Op 12 oktober reisden we af naar Nepal waar Hilde op 17 oktober het totaalbedrag bekend maakte tijdens ons bezoek aan het project. We waren erg blij verrast met dit hoge bedrag: er is maar liefst € 11.180 gedoneerd!!
Hiermee kan een nieuwe groep van 25 vrouwen een training en een lening ontvangen en begeleid worden naar een zelfstandige toekomst.

Jullie leenden ons spullen, kwamen als gast bij de high tea of hielpen mee, bakten heerlijke hapjes, zorgden voor de muzikale touch, kochten sjaals, thee, fruit of loten voor het draaiend rad of gaven een donatie. Enorm bedankt, zonder dit alles was het nooit zo’n succes geworden!!

Lieve groet van Grietje, Titia, Jacco en Hillie